गुरूपौर्णिमा विशेष माहिती…

Guru Purnima in Marathi

आपल्या भारत भुमीत गुरू शिष्य परंपरा फार प्राचीन काळापासुन चालत आलेली आहे. शिष्य अध्ययनाकरीता गुरूजवळ येतो आणि गरू हातचे न राखता शिष्याला अध्ययना सोबतच जिवनाच्या वाटचालीतले दर्शन घडवुन शिष्याला घडवतो. एक कुंभार ज्याप्रमाणे सुबक रितीने मातीचे मडके घडवतो अगदी त्याच तऱ्हेने गुरू चांगल्या वाईट गोष्टींची पारख घडवुन अत्यंत परिश्रमाने शिष्याला घडवतो. या गुरूला काही अंशी उतराई होण्याची संधी शिष्याला मिळावी त्याकरीता ’’गुरूपौर्णिमा ’’ हा दिवस निर्मीलेला आहे.

गुरूपौर्णिमा विषयी माहिती मराठीमध्ये – Guru Purnima Information in Marathi

Guru Purnima Information in Marathi
Guru Purnima Information in Marathi

गुरूपौर्णिमेचे महत्त्व – Importance of Guru Purnima   

गुरूपौर्णिमा यालाच व्यासपौर्णिमा (Vyasa Purnima) असे देखील म्हंटल्या जाते. आषाढ महिन्यातील पौर्णिमेला हा दिवस संपन्न होतो.

“गुरू थोर म्हणावा की देव थोर म्हणावा
नमस्कार आधी कुणासी करावा?
मला वाटते की गुरू थोर आहे
तयाचीये योगे रघुनाथ पाहे… “

भक्ताला परमेश्वराची ओळख गुरूमुळेचे होते त्यामुळे परमेश्वर आणि गुरू यांपैकी आधी नमस्कार कुणाला करावा हा प्रश्नं जर पडला तर आधी गुरूला नमस्कार करावा…

गुरूपौर्णिमेला व्यासपुजा करण्याची पध्दत आहे. महर्षी व्यासांनी महाभारतासारखा अलौकिक आणि सर्वात श्रेष्ठ असा ग्रंथ लिहीला. महाभारत सामान्य माणसाला धर्मशास्त्र, नितीशास्त्र, व्यवहारशास्त्र, आणि मानसशास्त्राची देखील ओळख करून देतो. अश्या महान आणि श्रेष्ठ ग्रंथाची निर्मीती करणारे महर्षी व्यास. त्यांच्या ऐवढा महान गुरू अद्याप झाला नाही, त्यांच्या श्रेष्ठत्वाची पुजा करण्याचा हा गुरूपौर्णिमेचा दिवस व्यासपौर्णिमा म्हणुन देखील ओळखला जातो

भारतीय संस्कृतीचे मुलाधार आणि शिल्पकार महर्षी व्यासांना समजले जाते. ज्ञानेश्वर महाराजांनी देखील ज्यावेळी ’ज्ञानेश्वरी ’ लिहीण्यास सुरूवात केली त्यावेळी सुरूवातीलाच ’व्यासांचा मागोवा घेतु’ असा उल्लेख करून व्यासांच्या श्रेष्ठत्वाप्रती कृतज्ञता व्यक्त केलेली आपल्याला पहायला मिळते.

कृष्ण सुदामा यांना सांदिपनी ऋषींनी घडवले, त्याचप्रमाणे इतर प्रसिध्द गुरू शिष्य जोडयांमधे राम लक्ष्मण – विश्वामित्र, परशुराम – कर्ण, अर्जुन – द्रोणाचार्य, जनक – याज्ञवल्क्य, शुक्राचार्य – जनक, अश्या गुरूशिष्य जोडया आपल्याला पहायला मिळतात.

भगवंत श्रीकृष्णांनी सांदिपनी ऋषींच्या घरी लाकडे वाहिली. संत ज्ञानेश्वरांनी आपले थोरले बंधु निवृत्तीनाथांनाच गुरू मानले, तर संत नामदेवांचे गुरू होते विसोबा खेचर… या गुरूपरंपेला पाहिल्यानंतर आपल्या लक्षात येते की भारतीय परंपरेने गुरूला कायमच पुजनीय मानले आहे.

अश्या या गुरूप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याकरता आपण गुरूपौर्णिमेला गुरूचरणी नतमस्तक होत आदर व्यक्त करतो. पौर्णिमा म्हणजे प्रकाश ! गुरू नित्य शिष्याला ज्ञानाचे ज्ञानामृत पाजुन घडवत असतात अश्या गुरूची प्रार्थना करण्याचा हा दिवस…..

आपली सर्वात पहिली गुरू म्हणजे आपली आई ! चांगले काय? वाईट काय याची जाणीव ती सर्वप्रथम आपल्याला करून देते आणि म्हणुन ती आपली गुरू ठरते. पुढे अध्ययनाच्या रूपाने नव्या गुरूशी आपला परिचय होतो आणि आपण घडत जातो. ही गुरू शिष्य परंपरा आपल्याला भारता व्यतिरीक्त इतर कुठेही पहायला मिळत नाही. या गोष्टीवरून आपल्या लक्षात येतं की आपण किती महान देशात जन्म घेतला आहे.

गुरूपौर्णिमा माहिती – Guru Purnima Mahiti

गुरू हा ज्ञानाचा सागर आहे. शिष्याने विनम्र भाव अंगी बाणवल्याशिवाय या गुरूरूपी सागरातील जल त्याला प्राप्त करता येणार नाही त्यामुळे शिष्याने नेहमी विनम्र असावे. जीवन जगत असतांना प्रत्येक वळणावर आपल्याला नवनवीन माणसे भेटतात. त्यांच्याकडुन आपल्याला नविन काहीतरी शिकायला मिळतं. ज्यांच्याकडुन चांगले काहीतरी आपल्याला शिकायला मिळाले ते आपले गुरूच!

गुरूब्रम्हा गुरूर्विष्णुः गुरूर्देवो महेश्वरः।

गुरूसाक्षात् परंब्रम्ह तस्मै श्रीगुरूवे नमः।। 

आयुष्य जगत असतांना आपल्याला गुरूने शिकवीलेले सदाचरण कायम आपण लक्षात ठेवावयास हवे आणि पुढच्या पिढीकडे संस्कारातुन हस्तांतरीत करायला हवे. हीच आपल्या गुरूचरणी आपली खरी गुरूदक्षिणा ठरेल!

तर आपल्याला चांगले वाईट शिकवणाऱ्या माता-पित्यास, गुरुजन वर्गाला या लेखाला गुरुदक्षिणा म्हणून समर्पित करतो आणि या लेखाची सांगता करतो, आज आपण जे काही आहोत ते त्यांच्या मुळेच म्हणून त्या सर्व जीवन जगायला शिकवणाऱ्या शिक्षकांना विनम्र अभिवादन.

आशा करतो आपल्याला आजचा लेख आवडला असेल आपल्याला आजचा लेख आवडल्यास या लेखाला आपल्या मित्रांसोबत शेयर करायला विसरू नका.

Thank You So Much And keep Loving Us!

शेक्सपिअर म्हणतो नावात काय आहे? आणि मी म्हणतो की बरंच काही. . . उभं आयुष्य नाव कमावण्याकरता खर्ची घालणाऱ्यांची संख्या विपुल आहे. आता माझंच बघा ना. . . मी समीर शिरवळकर गेल्या चौदा वर्षांपासून अकोला आकाशवाणीत उद्घोषक म्हणून कार्य करीत असताना लिखाणाची आवड आपल्या 'माझी मराठी' च्या माध्यमातून पूर्ण करण्याचा प्रयत्न करतोय. जागर फाउंडेशन या संस्थेचा सक्रिय सदस्य असून फाउंडेशनच्या माध्यमातून अनेक समाजाभिमुख उपक्रम राबविण्याचा सातत्याने प्रयत्न करतोय. उत्तम, माहितीपूर्ण लेख तुमच्या पर्यंत आपल्या माझी मराठीतून पोहोचविण्याचा प्रयत्न यापुढे देखील असाच करत राहील.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here